Geschiedenis is nodig. Historici hebben in het verleden dikwijls de
rol op zich genomen van profeet, medicijnman of rechter. Nog steeds laten
ze zich verleiden tot het doen van voorspellingen, het uitschrijven van
recepten en het geven van oordelen.
Geschiedkundigen stellen zich met deze pretenties bloot aan dezelfde
gevaren als andere deskundigen. Net als sociologen en psychologen slaan
zij regelmatig de plank mis, net als medici en juristen komen ze vaak te
snel met hun oordeel, net als theologen spreken ze te stellig over het
onkenbare. Het gebruik van geschiedenis levert vuile handen op. Deze mislukkingen
hebben geleid tot een verlangen naar historische zuiverheid. Is het niet
beter om in de studeerkamer te blijven en de handen hoogstens met inktvlekken
te bezoedelen?
Dit verlies aan zelfvertrouwen is gevoed door twijfel aan het wetenschappelijk
gehalte van de geschiedbeoefening. Als geschiedenis zo makkelijk misbruikt
kan worden, dan is historische kennis kennelijk weinig betrouwbaar. Is
niet alle geschiedschrijving representatie, vluchtige beeldvorming zonder
zelfstandige geldigheid?
Geschiedwetenschap roept immers bij de ontmanteling van oude historische
voorstellingen steeds weer nieuwe mythes in het leven. Kunnen historici
hun werk eigenlijk niet beter staken? Dat zou niet helpen want voorstellingen
uit het verleden zullen altijd gemaakt en gebruikt worden. Historici moeten
dat niet aan anderen overlaten. Zij hebben niet de wijsheid in pacht, maar
kunnen vanuit hun historische expertise wel degelijk zinnig maatschappelijk
commentaar leveren.
Jonker, E., Historie Prijs Euro 22.95
|
Bij u in huis op: woensdag
|
| Andere titels binnen de rubriek: |
| Theoretische geschiedenis
|