'La Rochefoucauld lijkt op een scherpschutter die voortdurend in de
roos schiet', aldus Nietzsche, van wie deze loftuiting afkomstig is. La
Rochefoucauld komt de eer toe dat hij met zijn Maximen (1678) de christelijke
moraal van goed en kwaad ontmaskerde en de achterliggende moraal van macht
en onmacht blootlegde. Dit was de reden waarom Nietzsche La Rochefoucauld
bewonderde.
Het genre van de Maximen werd beoefend als een gezelschapsspel, waarbij
de christelijke moraal van hel en verdoemenis, god en genade, de stelregel
was. La Rochefoucauld vernieuwde het genre door het te ontdoen van zijn
bovenaardse onvermijdelijkheid. Zijn bespiegelingen plaatsen de mens in
het middelpunt van het leven. En als denker is La Rochefoucauld een voorloper
van filosofen als Voltaire en Nietzsche.
De Maximen van La Rochefoucauld zijn buitengewoon kernachtig en helder
geformuleerd. Soms zijn ze raadselachtig en diepzinnig, als aforismen.
La Rochefoucauld liet zijn maximen circuleren onder vrienden en bekenden
met de bedoeling dat ze erop zouden reageren. Hij formuleerde ze in een
eenvoudige taal die voor iedereen te volgen was, maar liet er zoveel uit
weg dat de lezer gedwongen was ze uit te leggen of aan te vullen. Deze
open vorm verklaart waarom de Maximen hun kracht tot op de dag van vandaag
hebben behouden.
La Rochefoucauld schiep met zijn Maximen een literaire vorm die door
talloze schrijvers als La Bruyère, Nietzsche, Valéry, Cioran
is nagevolgd: literatuur op de grens van psychologie en filosofie, bespiegelingen
van de menselijke maat.
Uit het Frans vertaald, en ingeleid door Maarten van Buuren, vertaler
van onder meer Cioran, Valéry, La Bruyère en Pascal.
Rochefoucauld, F. de la, Maximen Prijs Euro 25.00
|
Bij u in huis op: woensdag
|
| Andere titels binnen de rubriek: |
| Literaire non-fictie algemeen
|