De cantates van Johann Sebastian Bach mogen zich in toenemende
belangstelling verheugen. Tijdens kerkdiensten worden ze regelmatig
uitgevoerd, in concertzalen staan ze op het repertoire en op vele cd’s
zijn ze in verschillende uitvoeringen te beluisteren. Vaak ontgaat de
luisteraar echter, dat Bach in zijn cantates ook theologisch commentaar
geeft. Bach leefde in een wereld waarin muziekopvatting en theologie
sterk verschilt van die van onze tijd. Voor een goed begrip van de
cantates van Bach is kennis van die wereld onontbeerlijk.
De cantates waren onderdeel van de praedicatio in de liturgie en
moesten bijdragen aan de explicatio textus. “Vier cantates toegelicht”
leidt tot een andere verrassende manier van luisteren.
Dr. Arie Eikelboom (1948) studeerde schoolmuziek, kerkmuziek, orgel,
clavecimbel, muziektheorie en muziekwetenschappen. Hij is
cantor-organist in de Maranathakerk te Den Haag, dirigent van Kamerkoor
Magister Cantat en muzikaal leider van de Vlaardingse
Bachcantatediensten. Vele jaren was hij docent voor hymnologie,
liturgiek, muziekgeschiedenis en algemene theoretische vakken aan het
Nederlands Instituut voor Kerkmuziek van de Faculteit Muziek van de
Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht. Als docent Kerkmuziek is hij
actief bij IDE te Gorinchem en bij de cursus kerkmuziek van de PKN.
Arie Eikelboom publiceerde artikelen op hymnologisch gebied in
Erediensvaardig en schreef composities voor koor en orgel. Hij
promoveerde in 2007 te Groningen op “Jesu, meine Freude van Johann
Sebastian Bach: een praedicatio sonora”.
