De Nederlandse taal was de afgelopen jaren bijzonder productief. Een paar maatschappelijke ontwikkelingen blijken echte hofleveranciers te zijn van de nieuwe woordenschat die in de Grote Van Dale wordt beschreven. Zo veranderde de politiek de Nederlandse taal, getuige afbraakbeleid, doofpotpolitiek, dramademocratie, fortuynisme, pingpongdiplomatie, salamipolitiek en sorrydemocratie. Aan de verkiezingen danken we kieswijzer, lokalo, partijtijger, verkiezingskoorts en stemmenkanon.
Ook de economie heeft zijn weerslag op de nieuwe Grote Van Dale met bubbeleconomie, conjunctuurdip, graaicultuur, groeiverwachting, junglekapitalisme, tijgereconomie, turbokapitalisme en 24 uurseconomie.
In deze jongste editie zijn bovendien tientallen nieuwe woorden en betekenissen opgenomen die betrekking hebben op de multiculturele samenleving, zoals alibiali, allo, cumi, inburgeraar, knuffelallochtoon, multiculti en uitburgeren.
Terrorisme liet diepe sporen na in het woordenboek. Bomhond, schoenbom, terreurnetwerk, wereldterrorisme, zelfmoorddader spreken boekdelen. Om nog maar te zwijgen over bioterreur, bomvest, massaterreur en zelfmoordterrorisme.
Behalve dat staat er een scala aan nieuwe telefoniebegrippen in de 14e editie van de Grote Van Dale, variërend van belbundel, carkit, dubbelgesprek en flashgeheugen tot moblog, nulzes, oortje, opwaardeerkaart, prepaid, sms en ringtoon.
Dan zijn er nog talloze huis-, tuin- en keukenjuweeltjes als cajunkruiden, culinaria, fusiekeuken, mezze, slowfood, versoaping, wigger en piepknor.

Tot slot een paar persoonlijke favorieten van hoofdredacteur Ton den Boon. "Blingbling, een woord dat om aandacht schettert. En getijdenlandschap, omdat het ruimte en tijd verbindt."
En dat is nog maar een kleine greep uit de ruim 9.000 nieuwe woorden die in de nieuwe 14e editie van de Grote Van Dale beschreven worden.

Allusies
Een geheel nieuwe categorie in de 14e Grote Van Dale vormen de allusies. Dit zijn woorden en uitdrukkingen die ontleend zijn aan cultuurverschijnselen als popmuziek, radio- en televisieprogramma's, beeldende kunst, boek- en filmtitels. Voorbeelden van allusies die een plaats kregen in het woordenboek zijn aardappeleter, arafatsjaal, beatrixkapsel, candlelightgedicht, girlpower, giacomettifiguur, harrypotterbril, mcdonaldisering, miss piggy, monalisaglimlach, peterpancomplex, robinhoodprincipe, ruisdaellucht en williewortelbedrijf.

Nieuwe betekenissen De 14e editie van de Grote Van Dale signaleert ook het gebruik van bestaande woorden in een nieuwe betekenis. Voorbeelden hiervan zijn driehoekje als sportterm 'passeerbeweging waarbij drie spelers de bal snel rondspelen', lauw dat in jongerentaal staat voor 'relaxed' en papegaai in de betekenis van 'stalen triangel boven een ziekenhuisbed, waaraan een patiënt zich kan optrekken'.

Kleur
Voor het eerst is kleur toegepast op de 4.644 pagina's van de Grote Van Dale. De etymologische informatie in de artikelen is aventurijnblauw gedrukt. Daarmee is het onderscheid tussen betekenis- en herkomstinformatie sneller te zien. Dat maakt het lezen makkelijker en verhoogt de opzoeksnelheid.

 Cd-rom
De 14e editie van de Grote Van Dale bestaat uit drie delen plus een cd-rom, geschikt voor zowel Windows als Apple Macintosh. Deze cd-rom bevat de complete inhoud van het boek en bovendien duizenden extra samenstellingen, rijtjes werkwoordvervoegingen en verwarbare woorden (zogenaamde dubbelgangers als double - doublé, bied - biet - beat en coup - coupe - coupé). Bovendien is de allereerste editie van de Grote Van Dale uit 1864 op deze cd-rom gezet.

Redactie
Een redactie van 10 personen onder leiding van de hoofdredacteuren drs. Ton den Boon en prof. dr. Dirk Geeraerts heeft gedurende zes jaar aan deze 14e editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal gewerkt.

Bij u in huis op: dinsdag (NL)